تبلیغات
الکترونیک - مقاله ای درباره دین زرتشت
پنجشنبه 13 اسفند 1388

مقاله ای درباره دین زرتشت

   نوشته شده توسط: مهدی جانی اسرمی    

زمان زرتشت

زمان ظهور زرتشت، با همهٔ پژوهش‌های دانشمندان قدیم و جدید، هنوز هم در پردهٔ ابهام است. بیشتر ایرانشناسان، ده تا یازده سده پیش از مسیح را پیشنهاد می کنند. درباره تاریخ زایش او دیدگاه‌های فراوانی وجود دارد. ارسطو و اودوکسوس‌ و هرمی‌ پوس‌ نوشته‌اند که‌ زرتشت‌ پنج‌ هزار سال‌ پیش‌ از جنگ‌ تروا می‌زیسته‌ است‌. دیوجانس‌ لائرتیوس‌ نیز به روایت از هردمودروس‌ و کسانتوس‌ همین‌ دیدگاه را بازگو کرده‌است. روایات‌ ایرانی، که‌ برپایهٔ منابع‌ پهلوی مانند بندهشن‌ و ارداویرافنامه تکیه‌ دارند و پس‌ از زوال‌ نفوذ آیین زرتشت‌ نوشته‌ شده‌اند، زایش زرتشت‌ را سه‌ قرن‌ پیش از اسکندر مقدونی‌ می‌دانند. این‌ روایت‌ به‌ وسیلهٔ بیرونی و مسعودی و دیگر نویسندگان ایرانی‌ پایدار ماند و تا قرن‌ گذشته‌ نیز اعتبار خود را حفظ‌ کرد. راه درست رفتن و به نتیجه رسیدن این است که گفته‌ها و نوشته‌های دانشمندان پیش از مسیح یونان را که نزدیک به ۲۵۰۰ سال از ما جلوتر بوده‌اند و از زرتشت و زمان او بهتر آگاهی داشته‌اند را بررسی کنیم و از روی آن‌ها به چگونگی این راز کهن پی بریم

زان توس

نخستین مورخ یونانی که از زرتشت نام برده و زمانش را تعیین کرده‌است، زان توس (به انگلیسی: Xanthus) یا خانتوس لیدیایی می‌باشد که در قرن پنجم پیش از میلاد می‌زیست او در سدهٔ پنجم (۵۰۰-۴۵۰) پیش از میلاد مسیح میزیسته و نویسندگان دیگر از گفته‌های او یاد کرده‌اند. دیوژن لرتیوس (به انگلیسی: Diogenes Lartius) یونانی، در سال‌های نزدیک به دویست و ده (۲۱۰) پس از میلاد مسیح، پس از ذکر سخنانی از زان‌توس در دو نسخهٔ دستنویس، زمان زرتشت را با شمارهٔ ۶۰۰۰ (ششهزار) و در نسخهٔ دیگر با شمارهٔ ۶۰۰ (ششصد) سال پیش از لشکرکشی خشایارشا به سوی یونان یاد کرده‌است. در خبر دیوژنس لرتیوس، شمارهٔ ۶۰۰۰ (ششهزار) از دو راه دارای ارزش است.

نخست اینکه با گفته‌های شاگردان افلاتون و دیگر دانشمندان به خوبی سازگار است، در حالی که شمارهٔ ۶۰۰ (ششصد) با رای و نظر هیچ یک از دانشمندان سازگاری و نزدیکی ندارد.

دوم اینکه دیوژنس لرتیوس، علاوه بر نوشتهٔ زان‌توس، سخن دیگری را نیز از هرمودوروس (به انگلیسی: Hermodoros) شاگرد افلاتون یاد می‌کند که به گفتهٔ او زمان زرتشت را ۵۰۰۰ سال پیش از جنگ ترویا (به انگلیسی: Troya) یاد می‌کند.

از این گفته‌ها چنین بر می‌آید که رای دیوژنس ششهزار سال پیش از لشکرکشی خشایارشا به یونان بوده و خواسته‌است با یادآوری از این شماره‌های هماهنگ، زمان پیغمبر ایران را نشان دهد. چون لشکریان خشایارشا که در سارد گرد آمده بودند در بهار سال چهارسد و هشتاد (۴۸۰) پیش از میلاد مسیح بو یونان روی آوردند، پس زمان زرتشت از روی شمارهٔ ششهزار، نزدیک به ششهزار و چهارصد و هشتاد (۶۴۸۰) سال پیش از میلاد مسیح می‌رسد. از سوی دیگر چون گرفتن ترویا و افتادن آن به دست یونانیان در سال هزار و یکصد و هشتادوچهار (۱۱۸۴) سال پیش از میلاد مسیح می‌شود. همانگونه که می‌بینیم نتیجهٔ این دو گفتار با اندک ناسازگاری نشاندهندهٔ یک زمامن است که نزدیک به ۶۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح را نشان می‌دهد. بی‌گمان سرچشمهٔ این دو خبر یکی است و این ناسازگاری اندک در برابر روزگاری بس دراز که از هشتاد و پنچ سدهٔ پیش یاد می‌کند، چندان ارزشی ندارد و به پایهٔ کار سستی نمی‌رساند. در اینجا باید این را یادآور شویم که این شماره‌ها زمان زاییده شدن زرتشت را نمی‌نمایاند، بلکه زمان زندگی او را نشان می‌دهد. چون آوازهٔ زرتشت از سی سالگی به بالا بوده که به پایهٔ راهنمایی مردم رسیده‌ است، از این رو باید سال‌های زندگی او را در آغاز این شماره‌هایی که یاد شد، دست کم نزدیک به چهل سال بدانیم. با این روش، زمان پیدایش او از روی شمارهٔ ششهزار زان‌توس، نزدیک به ۶۵۰۰ و از روی شمارهٔ پنج‌هزار (۵۰۰۰) هرمودوروس، بیش از ۶۲۰۰ سال پیش از میلاد مسیح می‌شود.

شاگردان افلاتون

افلاتون دانشمند نامی یونان در سال ۴۲۹ پیش از میلاد مسیح به دنیا آمد و در سال ۳۴۷ پیش از میلاد درگذشت. کتابی است وابسته به او که به نام آلکیبیادس (به انگلیسی: Alkibiades) می‌باشد. شاگردانش در زیرنویس‌هاو یادداشت‌هایی که به این کتاب نوشته‌اند، زمان زرتشت را ششهزار سال پیش از مرگ افلاتون یاد کرده‌اند. چنانکه می‌بینیم این گفته‌ها نیز زمان زرتشت را نزدیک به ۶۵ سده پیش از میلاد مسیح به عقب می‌برد و از نوشته‌های زان‌توس پشتیبانی می‌کند. شاگردان افلاتون که از زمان زرتشت یاد کرده‌اند، به نام ارتویا ارستاتالیس (ارستو)، اودوک سوسس (به انگلیسی: Euduxus)، هرمودوروس (به انگلیسی: Hermodoros) می‌باشند. گفته‌های این دانشمندنان در کتاب‌ّای نویسندگان نیز به جا مانده. از آن جمله، یکی پلینیوس (به انگلیسی: Plinius) رومی است که به پلینی بزرگ نیز یاد شده‌است. این دانشمند در سال ۲۳ پس از مسیح چشم به جهان گشود و در سال ۷۹ مُرد. از این دانشمند کتاب بزرگی به نام تاریخ طبیعی به جا مانده. پلینیوس در این کتاب می‌نویسد اودوک سوس و ارستاتالیس (ارستو)، زمان زرتشت را ششهزار سال پیش از افلاتون دانسته‌اند. خود پلینی بر این گفته‌ها می‌افزاید، موسی چندین هزار سال پس از زرتشت بوده‌است. آنچه بیان شد، گفته‌های اودوکوس و ارستو بود در کتاب پلینی. گفته‌های هرمودوروس شاگرد دیگر افلاتون نیز که زمان زرتشت را از ۶۲۰۰ پیش ازمیلاد بالاتر می‌برد، در بحش مربوط به زان‌توس بیان شد.

هرمیپوس

پلینیوس رمی یا پلینی بزرگ در همان کتاب تاریخ طبیعی خود می‌گوید: بنا به گفتٔ هرمیپوس (به انگلیسی: Hermippus)، زرتشت پنج‌هزار سال پیش از جنگ ترویا می‌زیسته‌ است. هرمیپوس از دانشمندنان بزرگ یونانی بوده که در سال‌های نزدیک به ۲۵۰ پیش از میلاد مسیح به سر می‌برده‌است.

پلوتارخوس

پلوتارخوس (به انگلیسی: Plutarkhos) یا پلوتارک یونانی که در سال ۴۶ پس از مسیح زاده شد و در سال ۱۲۵ در گذشته‌است، زمان زرتشت را پنج هزار سال پیش از جنگ ترویا یاد می‌کند.

تئوپومپوس

در کتاب «پیشگفتاری بر اوستا» بنا به گفتهٔ تئوپومپوس از مردم خیوس (Khios) (همزمان فلیپ و اسکندر)، زمان زرتشت را پنجهزار سال پیش از جنگ ترویا می‌نویسد و بنا به گفتهٔ اودوک‌سوس، آن را شش هزار سال پیش از افلاتون یاد می‌کند و می‌نویسد: ارستو نیز با اوپوکسوس هم‌رای می‌باشد و باستانی بودن آیین ایرانیان را جلوتر از آیین مصری‌ها می‌داند.

سوئیداس

سوئیداس یونانی در سال‌های نزدیک به ۹۷۰ می‌زیسته. فرهنگی از او مانده که نام بسیاری از مردمان نامی روزگاران گذشته در آن یادشده. در این کتاب از دو زرتشت نام می‌برد. یکی دانای پارس و ماد که پنج‌هزار سال پیش از جنگ ترویا می‌زیسته و دیگری اخترشناسی در زمان نینوس.[نیازمند منبع]

منابع ایرانی پهلوی و پس از اسلام

در اوستای قدیم به زمان ظهور زرتشت اشاره‌ای نشده‌است. اما این مطلب، در دو رسالهٔ معروف پهلوی، یعنی بندهشن (کتاب آفرینش) و ارداویرافنامه، که هر دو در سدهٔ نهم و دهم میلادی تنطیم شده‌اند، مورد بحث قرار گرفته‌است. در کتاب بندهشن آمده‌است که زرتشت در سال ۲۵۸ سال پیش از انقراض شاهنشاهی هخامنشی به بعثت رسید. اما در ارداویرافنامه، بعثت زرتشت ۳۰۰ سال پیش از حمله اسکندر ذکر می‌شود و بنابراین، چون اسکندر ۳۳۰ پیش از میلاد به ایران حمله کرده‌است، تاریخ تولد زرتشت در حدود ۶۶۰ پیش از میلاد خواهد شد. مورخان ایرانی دورهٔ اسلامی مانند مسعودی و بیرونی، که جز منابع پهلوی اطلاعات دیگری در دست نداشتند، بعثت زرتشت را ۲۵۸ سال قبل از حمله اسکندر ذکر کرده و آن را ۵۵۸ پیش از میلاد دانسته‌اند.


buy cialis online no prescription
جمعه 16 آذر 1397 01:45 ب.ظ

Many thanks, Valuable stuff!
import cialis ou trouver cialis sur le net cialis 5 mg buy cialis dosage amounts 5 mg cialis pharmacie en ligne only best offers 100mg cialis cialis taglich cialis daily reviews cialis generico en mexico are there generic cialis
Cialis canada
پنجشنبه 15 آذر 1397 10:56 ب.ظ

With thanks. I like this.
cialis 20 mg best price generic cialis 20mg uk cialis y deporte cialis generico milano only best offers 100mg cialis cialis daily new zealand cialis pills price each how does cialis work cialis kaufen bankberweisung american pharmacy cialis
Online cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 06:35 ب.ظ

Kudos, I appreciate this!
if a woman takes a mans cialis generic cialis levitra cialis kaufen bankberweisung click here to buy cialis cialis professional yohimbe cialis kaufen bankberweisung how does cialis work cialis prezzo in linea basso how much does a cialis cost dose size of cialis
Cialis generic
پنجشنبه 15 آذر 1397 03:27 ق.ظ

Fantastic tips. Appreciate it!
cialis 5 mg scheda tecnica cialis generico milano cialis pills cialis generico we recommend cialis best buy chinese cialis 50 mg wow look it cialis mexico cialis cipla best buy cialis mit grapefruitsaft buy cialis online
Cialis prices
چهارشنبه 14 آذر 1397 10:57 ب.ظ

You expressed it well.
we choice cialis uk cialis cost recommended site cialis kanada costo in farmacia cialis enter site natural cialis cialis 30 day trial coupon prices on cialis 10 mg effetti del cialis only now cialis 20 mg buy cialis uk no prescription
buy cialis online no prescription
چهارشنبه 14 آذر 1397 10:13 ق.ظ

With thanks, Plenty of data!

prices on cialis 10 mg cialis tadalafil online prices for cialis 50mg what is cialis cialis tablets australia viagra or cialis cialis 05 generic cialis at walmart we use it cialis online store cialis mit grapefruitsaft
Buy generic cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 07:40 ق.ظ

Valuable forum posts. Cheers!
buying cialis on internet cialis professional yohimbe cialis super kamagra ou trouver cialis sur le net cialis kaufen wo usa cialis online acquistare cialis internet prices on cialis 10 mg cialis 30 day trial coupon miglior cialis generico
Generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 08:10 ب.ظ

Thanks a lot! An abundance of material!

cialis generico en mexico purchasing cialis on the internet where cheapest cialis cialis 20 mg best price if a woman takes a mans cialis 40 mg cialis what if i take can i take cialis and ecstasy cialis generico cialis generika in deutschland kaufen 5 mg cialis coupon printable
buy cialis uk
سه شنبه 13 آذر 1397 11:50 ق.ظ

Excellent stuff. Appreciate it!
acheter cialis meilleur pri cialis dosage generic for cialis we use it 50 mg cialis dose cialis cuantos mg hay cialis price in bangalore cialis 5 mg cialis et insomni buy cialis online legal venta de cialis canada
buy cialis us pharmacy
سه شنبه 13 آذر 1397 09:15 ق.ظ

You actually reported it adequately!
cialis for sale where cheapest cialis cialis super kamagra cialis 20 mg cut in half tesco price cialis cialis 05 cialis kaufen wo recommended site cialis kanada cialis para que sirve canadian discount cialis
Online cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 12:14 ق.ظ

Kudos. Ample data.

does cialis cause gout tesco price cialis cialis canadian drugs cialis coupons cialis daily new zealand comprar cialis 10 espa241a cialis tablets for sale link for you cialis price cialis 20 mg cut in half cialis 05
Cialis 20 mg
دوشنبه 12 آذر 1397 09:22 ب.ظ

Factor effectively considered!.
cialis for bph cialis dosage amounts cialis generico lilly cialis dose 30mg look here cialis order on line cialis para que sirve cialis coupons printable cialis 20 mg best price cialis for bph cialis generic
buy tadalafil pills
دوشنبه 12 آذر 1397 11:19 ق.ظ

Terrific information. Regards!
cialis coupon cialis canada cialis official site canadian drugs generic cialis cialis australia org cialis professional yohimbe female cialis no prescription cialis generico postepay we choice cialis uk click here take cialis
buy cheap cialis on line
دوشنبه 12 آذر 1397 08:47 ق.ظ

Nicely put. Thanks a lot!
cialis sicuro in linea cialis prices in england buying cialis on internet cialis generika viagra cialis levitra canadian discount cialis generic cialis at the pharmacy cialis 20mg can i take cialis and ecstasy cialis rezeptfrei sterreich
buy cheap cialis no prescription
یکشنبه 11 آذر 1397 08:52 ب.ظ

Thanks a lot. I value it.
cialis 100mg suppliers best generic drugs cialis cialis generico in farmacia cialis dose 30mg cialis vs viagra cialis rezeptfrei acheter cialis kamagra cialis uk import cialis rx cialis para comprar
Cialis pills
یکشنبه 11 آذر 1397 10:38 ق.ظ

Many thanks! Excellent stuff.
cialis coupons we like it safe cheap cialis cialis et insomni cialis online deutschland compare prices cialis uk cialis 20mg cialis patentablauf in deutschland cialis dosage comprar cialis navarr interactions for cialis
buy cialis germany
یکشنبه 11 آذر 1397 08:11 ق.ظ

Amazing plenty of great information.
recommended site cialis kanada cialis 5 mg funziona cialis with 2 days delivery cialis price in bangalore cialis coupon cialis alternative cialis 5 effetti collaterali cialis rezeptfrei only best offers cialis use india cialis 100mg cost
buy cialis online best price
شنبه 10 آذر 1397 11:52 ب.ظ

Many thanks! Loads of data.

generic cialis with dapoxetine buy generic cialis cialis lowest price precios de cialis generico only best offers 100mg cialis enter site 20 mg cialis cost cialis super acti price cialis best does cialis cause gout cialis italia gratis
Buy generic cialis
شنبه 10 آذر 1397 09:03 ب.ظ

Nicely put, Appreciate it.
cialis side effects dangers tarif cialis france cialis generico in farmacia where to buy cialis in ontario prix cialis once a da the best site cialis tablets tarif cialis france buy cialis online legal cialis soft tabs for sale click here to buy cialis
buy tadalafil pills
شنبه 10 آذر 1397 10:38 ق.ظ

You've made the point.
order a sample of cialis enter site 20 mg cialis cost sialis we choice cialis pfizer india cialis online holland i recommend cialis generico cialis 5mg prix we use it 50 mg cialis dose buy name brand cialis on line cialis preise schweiz
buy cheap cialis no prescription
شنبه 10 آذر 1397 07:55 ق.ظ

Regards. I enjoy this!
usa cialis online generic cialis review uk overnight cialis tadalafil cialis generique 5 mg achat cialis en suisse cialis australia org we use it cialis online store cialis professional yohimbe cialis generico lilly we recommend cheapest cialis
Cialis online
جمعه 9 آذر 1397 11:19 ب.ظ

You explained that very well.
online cialis online prescriptions cialis cialis en mexico precio cialis pas cher paris online prescriptions cialis cialis professional yohimbe cialis uk next day get cheap cialis cialis 20 mg best price prix de cialis
buy cialis
جمعه 9 آذر 1397 08:35 ب.ظ

Seriously plenty of very good data!
cialis australian price cialis 05 does cialis cause gout tadalafilo buy cialis online legal 5 mg cialis coupon printable cialis alternative cialis 5mg billiger acquisto online cialis click here to buy cialis
buy cialis online us pharmacy
جمعه 9 آذر 1397 11:32 ق.ظ

Fantastic information. Thanks.
tadalafil tablets buy name brand cialis on line cialis qualitat we recommend cheapest cialis cialis 5mg billiger tadalafil tablets canadian cialis cialis cuantos mg hay bulk cialis cialis 50 mg soft tab
Cialis 20 mg
جمعه 9 آذر 1397 08:43 ق.ظ

You definitely made your point.
cialis 30 day sample cialis canadian drugs cialis generika in deutschland kaufen cialis mit grapefruitsaft achat cialis en europe prescription doctor cialis costo in farmacia cialis precios de cialis generico cialis prezzo di mercato venta de cialis canada
buy generic cialis online
جمعه 9 آذر 1397 12:16 ق.ظ

Many thanks! Useful stuff.
comprar cialis 10 espa241a canada discount drugs cialis cilas cialis for sale cialis coupons canadian cialis cialis free trial where do you buy cialis comprar cialis navarr viagra cialis levitra
Cialis canada
پنجشنبه 8 آذر 1397 09:39 ب.ظ

You actually said that terrifically!
cialis 50 mg soft tab cialis generique 5 mg cialis uk next day rezeptfrei cialis apotheke cialis 10mg prix pharmaci deutschland cialis online cialis herbs buy cialis online order a sample of cialis cialis arginine interactio
buy tadalafil pills
پنجشنبه 8 آذر 1397 12:55 ب.ظ

Incredible many of wonderful advice!
tadalafilo cialis 5 mg scheda tecnica cialis sicuro in linea wow cialis tadalafil 100mg cialis et insomni where to buy cialis in ontario prix cialis once a da cialis diario compra buying brand cialis online cialis 100 mg 30 tablet
Online cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 10:05 ق.ظ

Fantastic content. Thanks a lot.
cialis generico milano cialis pas cher paris buy original cialis i recommend cialis generico click now cialis from canada cialis canadian drugs generic cialis soft gels cialis generique generic cialis tadalafil 20mg
Buy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 12:29 ق.ظ

Very good write ups. Many thanks.
cipla cialis online costo in farmacia cialis walgreens price for cialis cialis rezeptfrei sterreich acquistare cialis internet cialis online we recommend cheapest cialis buying cialis in colombia cialis 5mg billiger cialis prices
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30